Đến một khu du lịch hay một điểm du lịch, du khách không chỉ mong được chiêm bái cảnh quan, công trình hiện hữu và hưởng những dịch vụ chất lượng cao, mà sẽ càng hấp dẫn hơn, khi họ được tìm hiểu, được thưởng thức những giá trị lịch sử, văn hoá và tâm linh của khu, điểm du lịch ấy.

Liên hệ điều này thì Khu Chợ Bờ nằm trong quy hoạch Du lịch cấp quốc gia Hồ Hoà Bình hiện nay thật là độc đáo, bởi nó dồi dào các yếu tố cả hiện hữu và trầm tích. Cái hiện hữu sơn thuỷ hữu tình của Hồ Hoà Bình được ví như "Vịnh Hạ Long trên núi" thì ai tới cũng thấy. Nhưng cái trầm tích vô cùng phong phú và độc đáo thì không phải du khách nào cũng hiểu. Đó là nằm sâu hàng trăm mét dưới đáy hồ ăm ắp xanh kia đã từng là vùng dân cư đông đúc và sầm uất. Vùng dân cư ấy gắn với lịch sử dựng nước, giữ nước của dân tộc ta và tạo nên nền văn hoá đầy bản sắc của một bộ phận người Việt nằm ở phía Tây Bắc Tổ quốc.

270921LV12.jpg

Vùng hồ Hòa Bình khu vực Vầy Nưa, Thung Nai và Ngòi Hoa hiện nay

 Thiết nghĩ, mặt nước trong xanh, các thắng cảnh núi non hùng vĩ và nên thơ... đang chỉ là và mãi là tài nguyên của Khu du lịch hồ Hoà Bình, dù mỗi ngày thêm những dự án đầu tư với những sản phẩm du lịch sang trọng, hiện đại. Tác giả bài viết này, từ lâu đã đau đáu với những gì đang nằm sâu dưới đáy hồ, nhất là khu vực Chợ Bờ xưa và nay, bởi nó chính là một phần đặc biệt thú vị của vùng hồ này, một “mỏ vàng” của Khu du lịch hồ Hòa Bình.

Đền hai bên Thác Bờ

Đền Thác Bờ xưa nằm ngay sau và sát chợ Bờ, cách quốc lộ 6A cũ khoảng 100 - 120m. Đền được xây bằng gạch, lợp ngói, sân lát gạch, có tường thấp bao quanh. Khuôn viên rộng khoảng 100 mét vuông, cây xanh rợp bóng. Mặt Đền hướng ra sông Đà, ngay chân thác Bờ, đối diện với hang Rết (Động Thác Bờ ngày nay). Ngay chân thác Bờ có bến đò ngang sang bên kia sông là dốc Chủa xã Ngòi Hoa.

Đền Thác Bờ xưa nằm ở điểm "trên bến, dưới thuyền", cạnh chợ nên rất thuận tiện cho bà con vào thắp hương, dâng lễ cầu an. Những năm cuối thế kỷ 20 (khoảng 1976 - 1982), trước đổi mới, chính sách tôn giáo, tín ngưỡng của nhà nước ta chưa được cởi mở, người đến hương khói ở Đền cũng thưa, có khi phải vụng trộm. Tuy nhiên, chưa khi nào Đền nguội lạnh. Một thời gian rất dài, cụ Hoàng Hữu Ty, người địa phương, nhà ở cạnh chợ Bờ làm nhiệm vụ trông nom nhang khói cho ngôi đền này. Tiếp theo cụ Ty là ông Hoàng Hữu Tới - con trai cụ Ty, là Đại uý bộ đội phục viên cùng với cụ tiếp tục trông nom Đền. Sau đó do nước dâng, gia đình cụ Ty chuyển đền Bờ lên trên đồi Hang Thần. Qua nhiều lần xây dựng và tôn tạo, Đền mới được như hiện nay.

Bên kia sông, đối diện với chợ Bờ, nếu đi từ đầu bến phà Bờ phía Thung Nai, ngược phía sông còn có một ngôi đền nhỏ hơn đền bên chợ Bờ (sau này cụ Quách Công Nhật làm chủ nhang). Cũng như cụ Ty bên đền Bờ, khi nước hồ Hòa Bình dâng lên, gia đình cụ Chảu di đền lên phía trên, tôn tạo và ngày càng mở rộng.

Bài thơ khắc đá của vua Lê Lợi

Thác Bờ được tạo bởi một quần thể đá khổng lồ mọc lô xô chắn ngang lòng sông Đà. Phía bờ sông bên kia, luồng rộng hơn, có tên gọi luồng Rừng, thuyền bè chủ yếu đi bên đó. Phía bên chợ Bờ, núi thác lô xô cao. Mùa cạn, khu vực thác Bờ vừa như biển vừa như sông. Các bãi cát, doi cát dài mịn màng, những bãi sỏi sạch phơi mình trong nắng. Xen trong quần thể đá thác giữa lòng sông là những không gian kín đáo mà hùng vĩ bên cạnh dòng nước hiền hoà trôi xuôi. Ấy thế mà đến mùa mưa lũ, nước sông từ thượng nguồn đục ngầu phóng vào rừng đá tung bọt trắng xoá cùng những tiếng gào thét dữ dội vang xa. Cái hung dữ của lũ thác Bờ là nỗi hoảng sợ của biết bao thế hệ người sông nước qua đây. Nhưng dù hung dữ đến thế nào thì những người đã từng biết thác Bờ xưa đều luyến tiếc vẻ đẹp đến ngẩn ngơ của thác kể cả trong mùa nước cạn lẫn mùa nước lũ.

Nằm trong quần thể đá thác ấy, những núi đá, mỏm đá phía bờ quây thành núi thấp, có ngọn chỉ như một tảng đá mọc lên từ bờ sông. Ngọn đá cao vài mét, đứng ở mép sân vận động trong quần thể đá của thác Bờ được khắc bài thơ của Vua Lê Lợi mà nhân dân gọi tắt là Bia Lê Lợi. Bên cạnh bia Lê Lợi có một am thờ nhỏ, có bia đá. Sau này, bài thơ khắc đá của vua Lê Lợi được cắt dời và đưa về thị xã Hoà Bình rồi gần đây lại được đưa lên vùng Chợ Bờ ngày nay.

Nên có sa bàn địa danh Chợ Bờ

Du khách và các thế hệ mai sau sẽ rất ngỡ ngàng khi biết đã có một tỉnh lỵ sầm uất thời Pháp thuộc (tỉnh Bờ) và một huyện lỵ nhộn nhịp chưa xa, nay đã chìm sâu dưới làn nước biếc xanh của hồ Hoà Bình. Và từ đấy, người ta cũng nghĩ về, nhớ về sự hy sinh to lớn của người dân khi đã phải dời quê hương, bản quán nhường chỗ phục vụ Công trình xây dựng Thuỷ điện Hoà Bình. Và dưới làn nước sâu ấy còn trầm tích nhiều giá trị lịch sử, văn hoá sâu sắc. Đây là một trong những nội dung rất hấp dẫn đối với điểm du lịch Chợ Bờ hay khu du lịch Hồ Hoà Bình. Sa bàn này sẽ được trưng bày tại các điểm du lịch Hồ Hoà Bình để giới thiệu cho du khách tham quan.

Nơi Đại tướng Võ Nguyên Giáp chỉ đạo chuyển dân khỏi vùng hồ có nên là một điểm du lịch?

Công cuộc di dân khỏi vùng lòng hồ phục vụ Công trình Xây dựng Nhà máy Thuỷ điện Hoà Bình trên sông Đà cuối thế kỷ 20 là một cách mạng lớn lao, một hy sinh vô bờ bến của nhân dân các dân tộc tỉnh Hoà Bình ven sông Đà. Chỉ nói riêng huyện Đà Bắc phải chuyển 2.365 hộ dân và 800 mồ mả lên trên cốt 120m. Việc chuyển dân, chuyển huyện vô vàn khó khăn, gian khổ, chưa có tiền lệ, chưa ai biết đến đền bù, lại càng không có khu tái định cư như sau này. Ngày 22/3/1982, Đại tướng Võ Nguyên Giáp trực tiếp lên làm việc và chỉ đạo công cuộc chuyển dân huyện Đà Bắc khỏi vùng lòng hồ. Ngay sau buổi làm việc của Đại tướng Võ Nguyên Giáp, Huyện Đà Bắc phát động chiến dịch tổng lực 40 ngày đêm chuyển khỏi vùng ngập lòng hồ và giành thắng lợi.

Nhà lưu niệm Đại tướng Võ Nguyên Giáp chỉ đạo chuyển dân sẽ là nơi lưu lại hình ảnh đẹp của Bờ xưa, những hình ảnh, những chỉ đạo của Đại tưởng và cảnh bà con di dời …Người từng ở vùng Chợ Bờ khi xưa và chứng kiến công cuộc chuyển dân khỏi vùng hồ Hoà Bình sẽ dần về với tiên tổ. Thiết nghĩ việc phục dựng sa bàn và bổ sung những tư liệu, hình ảnh liên quan đến khu vực này không những có giá trị lịch sử mà chính còn là những yếu tố vật chất và văn hoá phục vụ trực tiếp cho phát triển du lịch, một ngành kinh tế mũi nhọn của tỉnh Hòa Bình trong tương lai không xa.

Lê Va - Chủ tịch Hội VHNT tỉnh Hòa Bình

Thông báo mới

Bí thư Tỉnh ủy khảo sát tiềm năng Du lịch Đà Bắc


Mai Châu được công nhận là Khu du lịch cấp tỉnh


Di tích lịch sử trên lòng Hồ Hòa Bình


Tiềm năng Du lịch Hòa Bình và tiềm năng phát triển


Bí thư Tỉnh ủy khảo sát tiềm năng Du lịch Đà Bắc


Mai Châu được công nhận là Khu du lịch cấp tỉnh


Di tích lịch sử trên lòng Hồ Hòa Bình


Tiềm năng Du lịch Hòa Bình và tiềm năng phát triển


Bí thư Tỉnh ủy khảo sát tiềm năng Du lịch Đà Bắc


Mai Châu được công nhận là Khu du lịch cấp tỉnh


Di tích lịch sử trên lòng Hồ Hòa Bình


Tiềm năng Du lịch Hòa Bình và tiềm năng phát triển


Bí thư Tỉnh ủy khảo sát tiềm năng Du lịch Đà Bắc


Mai Châu được công nhận là Khu du lịch cấp tỉnh


Di tích lịch sử trên lòng Hồ Hòa Bình


Tiềm năng Du lịch Hòa Bình và tiềm năng phát triển


Bí thư Tỉnh ủy khảo sát tiềm năng Du lịch Đà Bắc


Mai Châu được công nhận là Khu du lịch cấp tỉnh


Di tích lịch sử trên lòng Hồ Hòa Bình


Tiềm năng Du lịch Hòa Bình và tiềm năng phát triển


Bí thư Tỉnh ủy khảo sát tiềm năng Du lịch Đà Bắc


Mai Châu được công nhận là Khu du lịch cấp tỉnh


Di tích lịch sử trên lòng Hồ Hòa Bình


Tiềm năng Du lịch Hòa Bình và tiềm năng phát triển


Bí thư Tỉnh ủy khảo sát tiềm năng Du lịch Đà Bắc


Mai Châu được công nhận là Khu du lịch cấp tỉnh


Di tích lịch sử trên lòng Hồ Hòa Bình


Tiềm năng Du lịch Hòa Bình và tiềm năng phát triển


Bí thư Tỉnh ủy khảo sát tiềm năng Du lịch Đà Bắc


Mai Châu được công nhận là Khu du lịch cấp tỉnh


Di tích lịch sử trên lòng Hồ Hòa Bình


Tiềm năng Du lịch Hòa Bình và tiềm năng phát triển



congdulichthongminh21.jpg

cong ty co phan

applaza 585x320

baotangmuong

Ecolodge final logo

Hoa Binh Tourist Logo

nha hang lan dung

DA GIANG

Khách sạn Đồng Nhân