Đà Bắc, Hòa Bình khi nhắc tới ai đấy đều biết rõ chốn hoang sơ này, gần đây Đà Bắc đang trong diện mạo mới và đang hình thành khu du lịch nguyên sinh. Nơi mà chỉ có những Homestay chứ không có nhà nghỉ hotel sang trọng. Hành trình lên bản Đá Bia,  xã Tiền Phong, huyện Đà Bắc, tỉnh Hòa Bình có thể đi bằng đường thủy và đường bộ. Nếu là đường bộ, xuất phát từ trung tâm huyện đi đến xã Hiền Lương, vượt qua đường dốc cheo leo ở các xã Hiền Lương, Vầy Nưa, Tiền Phong, núi thẳm, rừng già, nhiều đoạn bám sát ven hồ và phải mất cả tiếng đồng hồ mới đến. Còn đường thủy xuất phát từ cảng Bích Hạ hoặc Ba Cấp (thành phố Hòa Bình) rồi lênh đênh trên hồ Hòa Bình và cũng phải mất thời gian tương đương với đường bộ mới đến.

htdabia1.jpg

Khung cảnh bình yên trên bản Đá Bia

Bản Đá Bia là bản cộng đồng của người Mường, hay được gọi là người Mường Ao Tá của huyện Đà Bắc. Bản có trên 90% là người dân tộc Mường, họ sinh sống chủ yếu tại các nhà sàn, mưu sinh bằng nghề nuôi trồng, đánh bắt cá và trồng rừng, chăn nuôi. Cộng đồng bản Đá Bia mới làm du lịch từ 3 năm nay (từ năm 2008) dưới sự hỗ trợ của Qũy Australia vì Nhân dân châu Á và Thái Bình Dương (AFAP). Tới nay Đá Bia có 28 hộ dân, trong đó 2 hộ chuyên đón tiếp du khách, chủ yếu là khách quốc tế.

htdabia2.jpg

du khách và trẻ em trên bản Đá Bia

Đá Bia thu hút du khách bởi cảnh sắc thiên nhiên tươi đẹp với sông núi, địa thế mặt nước hồ Hòa Bình; ẩm thực sạch do bà con chăn nuôi, chế biến như gà đồi, cá sông, xôi nếp nương, rau đồ, măng rừng. Bên cạnh đó hiện nay Đá Bia còn có các dịch vụ khám phá bản địa như đi bộ xuyên các xóm, leo núi, chèo bè mảng, chèo thuyền kayak...rất hấp dẫn du khách, đặc biệt là các bạn trẻ và khách nước ngoài.

htdabia3.jpg

Chèo bẻ mảng trên vùng hồ bản Đá Bia

Được sự hướng dẫn, giúp đỡ của dự án AFAP, Đá Bia đã xây dựng được môi trường du lịch văn minh, hấp dẫn. Ban quản lý du lịch cộng đồng huyện Đà Bắc đã đưa ra bảng quy tắc ứng xử cho du khách tới đây: Không mua hàng, sử dụng dịch vụ từ những người bán hàng rong chèo kéo, cò mồi du khách; không mua bán sản phẩm du săn bắt hoặc chặt phá rừng; tôn trọng các phong tục tập quán tại địa phương...

Điều thú vị khi lên bản, quý khách sẽ được thấy “Quán tự giác”. Đây được coi là “Siêu thị đầu tiên của người Mường Hòa Bình”. Mọi người buôn bán, mua hàng theo tính tự giác: Hàng được người bán đính giá vào sản phẩm, người mua sẽ bỏ tiền mua hàng vào giỏi. Các mặt hàng chủ yếu được bà con đem bán là sản phẩm địa phương như trứng gà, thịt trâu khô, rau, củ, quả, một số mặt hàng lưu niệm. Gian hàng nhỏ xinh cùng cách ứng xử văn minh của người bán lẫn người mua tạo nên một môi trường sống, môi trường du lịch lý lưởng, tựa như ở Nhật Bản.

Ngủ lại ở Đá Bia có nhưng ngôi Nhà Sàn. Nhà sàn là không gian sinh hoạt chung của người Mường, do đó không có buồng riêng, quý khách sẽ được bố trí theo từng gian có rèm ngăn. Mỗi người được trang bị một đệm nằm, 1 gói, 1 chăn, 1 màn và một chiếc đèn tre nhỏ xinh đầu giường.

htdabia4.jpg

Nhà sàn tại Homestay bản Đá Bia

Đến với Đá Bia, có lẽ không khí tuyệt vời nhất là vào buổi tối và buổi sớm mai. Ngồi trên những chiếc ghê tre ngay cạnh nhà sàn, tận hưởng khí trời trong lành, mát mẻ. Buổi sáng, mọi người có thể dậy sớm đi dạo quanh bản, sẽ thấy những lớp mây mờ bao phủ quanh núi, được xem cảnh người dân đánh bắt cá, tận hưởng không khí trong lành của lòng hồ.

Ẩm thực của người dân Đá Bia chủ yếu là “tự cung tự cấp” đó là gà chạy bộ, lợn thả rông, cá sông Đà, rau rừng đồ...đồ ăn được chế biến theo phương thức của địa phương, đậm đà vị thơm của hạt dổi, vị ngọt ngào của măng giang, vị đắng đắng lạ là của các loại rau rừng.

Đêm trên bản Đá Bia ít ánh đèn, quý khách có thể thong dong ngắm sao trời hoặc hòa mình cùng lời ca, điệu múa của người dân dành tặng. Tất cả tạo nên một khoảng thời gian yên bình, thư thái, có lẽ sẽ là động lực tiếp sức cho quý khách sau những mệt mỏi, bận rộn thường ngày./.